خُلد : ( ع . ا ) . نوعى از قبره . ( منتهى الارب ) . دست برنجن . ( منتهى الارب ) . ج خِلدَة . گوشواره . ( منتهى الارب ) . ج خِلدَة . بقا . هميشگى . ( منتهى الارب ) . بهشت . فردوس . ( منتهى الارب ) . خَلَد : ( ع . ا ) . حال . ( منتهى الارب ) . دل . نفس . ( منتهى الارب ) . نام مرضى است كه اسب مىگيرد و بر اثر اين مرض يك نقطه از بدن آن سوراخ مىشود و از آن مايع زرد رنگى بيرون مىريزد و چون آن را با آتش داغ كنند : آن موضع خوب مىشود ، ولى جاى ديگر دوباره دچار مىشود و آن‌قدر ادامه مىيابد تا اسب بميرد . ( صبح الاعشى ) . خَلِش : ( ا مص ) . عمل خليدن . ( ناظم الاطباء ) . فرورفتگى چيزى به جايى به نحوى كه مجروح گرداند ، مانند فرورفتگى خار به عضو آدمى . ريش و جراحت . ( ناظم الاطباء ) . خَلْط : ( ع . امص ) . آميزش . ( ناظم الاطباء ) . - خلط شدن : آميختن . ( ناظم الاطباء ) . - خلط كردن : مخلوط كردن . درهم كردن . سرشتن . ( ناظم الاطباء ) . خِلْط : ( ع . ا ) . رطوبتى است اندر تن مردم روان و جايگاه طبيعى مر آن را رگ‌هاست و اندام‌ها كه ميان تهى باشد چون معده و جگر و سپرز و زهره و اين خلط از غذا خيزد و بعضى خلط ها نيك‌اند و بعضى بد . آنچه نيك باشد ، آن است كه اندر تن مردم اندر فزايد و به بدل آن ترىها كه خرج مىشود ، بايستد و آن كه بد باشد ، آن است كه به اين كار نشايد و آن ، آن خلط باشد كه تن از او پاك بايد كرد به داروها . و خلط ها چهارگونه است : خون ، بلغم ، صفراء و سوداء . ( ذخيرهء خوارزمشاهى ) . خَلْع : ( ع . مص ) . بركندن جامه را از تن . منه : خلع ثوبه . بركندن نعلين و چكمه . خار برآوردن خوشه . منه : خلع السنبل . خلعت دادن . معزول كردن از عمل . ( منتهى الارب ) . خَلْع : ( ع . ا مص ) . عزل . معزولى . ( ناظم الاطباء ) . برآمدگى عضو از بندگاه . ( ناظم الاطباء ) . از جا دررفتگى اندامى . ( يادداشت به خط مؤلف ) . خلع و تفرق الاتصال را كه عضوى را از عضوى دور كند ، چنان كه بند و گشاد عضوى از جاى بيفتد . ( ذخيرهء خوارزمشاهى ) . خلع شدن : بيرون شدن عضوى از بندگاه خود . ( ناظم الاطباء ) .